302 Nedir? 302 Yönlendirmesi Nasıl Yapılır?

Web sitelerinde bakım, güncelleme, A/B testi, kampanya yayını veya geçici URL değişikliği yapılması gerekebilir. Bu tür durumlarda kullanıcıyı yanlış ya da eksik bir sayfaya göndermemek için 302 yönlendirmesi kullanılabilir. 302, bir URL’nin geçici olarak başka bir adrese taşındığını belirten HTTP durum kodudur.

GEO açısından 302 yönlendirmesi yalnızca kullanıcıyı geçici hedefe taşımak anlamına gelmez. Aynı zamanda Googlebot, AI crawler sistemleri ve answer engine yapıları için “asıl kaynak URL değişmedi, yalnızca geçici olarak farklı bir URL sunuluyor” sinyali verir. Bu nedenle 302 doğru kullanıldığında kaynak URL netliğini korur; yanlış kullanıldığında ise AI Search sistemlerinde hangi URL’nin asıl kaynak olduğu belirsizleşebilir.

Ancak her geçici durum için 302 doğru çözüm değildir. Site tamamen bakım modundaysa, sunucu geçici olarak hizmet veremiyorsa veya crawler sistemlerine “daha sonra tekrar dene” mesajı verilmesi gerekiyorsa 503 Service Unavailable ve mümkünse Retry-After başlığı kullanılmalıdır.

302 Durum Kodu Nedir?

302, HTTP durum kodları içinde geçici yönlendirme anlamına gelir. Bir kullanıcı veya crawler eski URL’ye geldiğinde, sunucu isteği geçici olarak farklı bir URL’ye taşır. Bu yönlendirme kalıcı değildir; asıl URL’nin tekrar kullanılacağı varsayılır.

302 yönlendirmesi şu mesajı verir:

• Bu URL geçici olarak başka bir adrese yönlendiriliyor.
• Asıl kaynak URL tamamen taşınmadı.
• Kalıcı canonical sinyali yeni URL’ye verilmemeli.
• Geçici durum sona erdiğinde eski URL tekrar aktif olabilir.

Google’ın yönlendirme mantığında geçici yönlendirmeler, kaynak URL’nin arama sonuçlarında korunabileceği sinyalini üretir. Bu ayrım, AI Search tarafında da önemlidir; çünkü geçici URL’nin kalıcı kaynak gibi algılanması istenmez.

302 Yönlendirmesi Ne Zaman Kullanılır?

302 yalnızca gerçekten geçici senaryolarda kullanılmalıdır. En doğru kullanım alanları şunlardır:

• Sayfa bazlı kısa süreli bakım veya güncelleme
• A/B testleri ve deneysel sayfa varyasyonları
• Geçici kampanya veya dönemsel landing page kullanımı
• Stok dışı ürünlerde geçici bilgilendirme sayfasına yönlendirme
• Bölgesel, dil bazlı veya kullanıcı segmentine göre kısa süreli yönlendirme
• Geçici erişim kısıtı olan içeriklerde açıklayıcı sayfaya yönlendirme

Eğer URL kalıcı olarak değiştiyse 302 kullanılmamalıdır. Böyle bir durumda 301 veya 308 daha doğru bir teknik sinyal üretir. Eğer site genelinde geçici hizmet kesintisi varsa 302 yerine 503 + Retry-After değerlendirilmelidir.

302 Yönlendirmesi GEO ve AI Search Görünürlüğünü Nasıl Etkiler?

302 yönlendirmesi, kaynak URL’nin geçici olarak farklı bir adresten sunulduğunu gösterir. Bu nedenle doğru kullanıldığında kaynak otoritesi, URL geçmişi ve canonical algısı asıl URL üzerinde kalabilir.

GEO açısından 302’nin etkisi şu başlıklarda değerlendirilmelidir:

• Kaynak URL netliği: AI Search sistemleri hangi URL’nin asıl kaynak olduğunu daha doğru anlayabilir.
• Geçici hedef ayrımı: Kampanya, test veya bilgilendirme sayfası kalıcı kaynak gibi konumlanmaz.
• Crawler davranışı: Googlebot ve AI crawler sistemleri yönlendirmeyi takip eder ancak kalıcı taşıma sinyali almaz.
• Canonical tutarlılığı: Geçici hedef URL’ye kalıcı canonical, sitemap veya iç link sinyali verilmemelidir.
• Answer engine güveni: Yanlış yönlendirme zincirleri, hedef sayfa uyumsuzluğu ve geçici URL karmaşası kaynak güvenini zayıflatabilir.

Uzun süre açık kalan 302 yönlendirmeleri, sistemler tarafından farklı yorumlanabilir. Bu nedenle yönlendirme süresi, amacı ve kaldırılma tarihi teknik dokümantasyonda net tutulmalıdır.

302, 301, 307 ve 503 Arasındaki Farklar

Yönlendirme veya geçici erişim durumlarında en sık karıştırılan kodlar 301, 302, 307 ve 503’tür. Doğru kod seçimi hem kullanıcı deneyimi hem crawler sinyalleri hem de AI Search kaynak algısı için kritiktir.

302 ile 307 arasındaki fark özellikle form, ödeme, API veya POST isteklerinde önemlidir. 302 bazı istemcilerde isteği GET’e çevirebilir. 307 ise orijinal HTTP metodunu ve gövdesini korur. Bu nedenle kritik işlem akışlarında 307 daha güvenli bir geçici yönlendirme seçeneği olabilir.

302 Yönlendirmesi Nasıl Yapılır?

302 yönlendirmesi mümkün olduğunca sunucu tarafında uygulanmalıdır. Sunucu taraflı yönlendirme, Googlebot ve AI crawler sistemleri tarafından daha net yorumlanır. JavaScript veya meta refresh gibi yöntemler yalnızca zorunlu durumlarda tercih edilmelidir.

Apache .htaccess ile 302 Yönlendirme

Apache tabanlı sunucularda geçici yönlendirme için aşağıdaki yapı kullanılabilir:

Redirect 302 /eski-sayfa.html /gecici-sayfa.html

Daha karmaşık kurallarda mod_rewrite tercih edilebilir:

RewriteEngine On
RewriteRule ^eski-sayfa/?$ /gecici-sayfa/ [R=302,L]

NGINX ile 302 Yönlendirme

NGINX tarafında geçici yönlendirme için return 302 kullanılabilir:

location = /eski-sayfa/ {
    return 302 https://www.example.com/gecici-sayfa/;
}

PHP ile 302 Yönlendirme

Dinamik yapılarda PHP üzerinden 302 yönlendirmesi yapılabilir:

<?php
header('HTTP/1.1 302 Found');
header('Location: https://www.example.com/gecici-sayfa/');
exit();
?>

JavaScript ile Yönlendirme

JavaScript yönlendirmesi gerçek bir HTTP 302 kodu üretmez. Crawler sistemleri JavaScript’i işleyebilse bile render gecikmesi veya teknik hata nedeniyle yönlendirme her zaman net algılanmayabilir.

<script>
window.location.href = "https://www.example.com/gecici-sayfa/";
</script>

Kritik sayfalar, ürün sayfaları, kategori sayfaları, hizmet sayfaları ve kaynak değeri taşıyan içeriklerde sunucu taraflı yönlendirme tercih edilmelidir.

Meta Refresh ile Yönlendirme

Meta refresh, crawler sinyalleri açısından sunucu taraflı yönlendirme kadar net değildir. Zorunlu kalınmadıkça tercih edilmemelidir.

<meta http-equiv="refresh" content="5; url=https://www.example.com/gecici-sayfa/">

Gecikmeli meta refresh geçici yönlendirme gibi yorumlanabilir; ancak teknik netlik açısından HTTP 302 veya 307 daha doğru çözümdür.

302 Yerine 503 Ne Zaman Kullanılmalı?

Site tamamen bakım modundaysa, sipariş alınamıyorsa, sunucu geçici olarak aşırı yük altındaysa veya tüm kullanıcıların geçici bir hata/bakım sayfası görmesi gerekiyorsa 302 yerine 503 kullanılmalıdır.

503 şu durumlarda daha doğru sinyal üretir:

• Planlı bakım
• Geçici sunucu kesintisi
• Aşırı trafik veya kaynak yetersizliği
• Tüm siteyi etkileyen erişim problemi
• Ürün/sipariş altyapısının geçici olarak kapatılması

Mümkünse 503 yanıtına Retry-After başlığı eklenmelidir:

HTTP/1.1 503 Service Unavailable
Retry-After: 3600

Bu başlık, crawler sistemlerine ve istemcilere ne zaman tekrar denemeleri gerektiği hakkında bilgi verir. Kullanıcı tarafında ise açıklayıcı, sade ve güven veren bir bakım mesajı sunulmalıdır.

302 Yönlendirmesi Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

302 geçici bir sinyal olduğu için teknik yapı dikkatli yönetilmelidir. Aksi durumda kaynak URL netliği bozulabilir, yönlendirme zincirleri oluşabilir ve AI Search sistemlerinde hangi sayfanın asıl kaynak olduğu belirsizleşebilir.

Dikkat edilmesi gereken temel noktalar:

• Yönlendirme geçiciyse 302 veya 307 kullanılmalıdır.
• Kalıcı URL değişimlerinde 301 veya 308 tercih edilmelidir.
• Site geneli bakımda 302 yerine 503 + Retry-After kullanılmalıdır.
• JavaScript ve meta refresh yerine sunucu taraflı HTTP yönlendirmesi tercih edilmelidir.
• Yönlendirme zinciri ve döngüleri düzenli olarak kontrol edilmelidir.
• Geçici hedef URL, sitemap içine kalıcı kaynak gibi eklenmemelidir.
• Canonical etiketi asıl kaynak URL mantığıyla uyumlu kalmalıdır.
• İç linkler geçici hedefe kalıcı şekilde taşınmamalıdır.
• Kampanya veya test bittiğinde 302 kuralı kaldırılmalıdır.
• Search Console, sunucu logları ve canlı URL kontrolleriyle Googlebot davranışı izlenmelidir.
• AI crawler erişimi gereken sayfalarda yönlendirme hedefinin erişilebilir ve anlamlı içerik sunduğu doğrulanmalıdır.

302 Kullanımında En Sık Yapılan Hatalar

302 yönlendirmelerinde en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Kalıcı taşınan sayfada 302 kullanmak
• Geçici yönlendirmeyi aylarca açık bırakmak
• Tüm site bakımını 302 ile bakım sayfasına yönlendirmek
• Geçici hedef URL’ye canonical vermek
• Geçici hedefi sitemap’e eklemek
• JavaScript yönlendirmesini HTTP yönlendirmesi gibi değerlendirmek
• 302 zincirleri oluşturmak
• POST isteklerinde 302 yerine 307 ihtiyacını gözden kaçırmak
• Eski URL’nin içerik bağlamıyla ilgisiz bir sayfaya yönlendirilmesi

Bu hatalar kullanıcı deneyimini zayıflatır, crawler sistemlerine çelişkili sinyal verir ve GEO tarafında kaynak güvenini düşürür.

AI Search ve GEO İçin 302 Kontrol Listesi

• Bu yönlendirme gerçekten geçici mi?
• Geçici hedef sayfa kullanıcıya açık ve anlamlı bilgi sunuyor mu?
• Kaynak URL’nin canonical, sitemap ve iç link yapısı korunuyor mu?
• Yönlendirme zinciri veya döngü var mı?
• Googlebot ve AI crawler sistemleri hedef URL’ye erişebiliyor mu?
• Geçici hedef sayfa kaynak olarak görünmemesi gereken bir sayfa mı?
• Kampanya veya test bitiş tarihi teknik ekip tarafından biliniyor mu?
• POST, ödeme veya form akışlarında 307 daha doğru olur mu?
• Site genelinde bakım varsa 503 + Retry-After kullanılıyor mu?
• Search Console ve log dosyalarında yönlendirme davranışı takip ediliyor mu?

Sonuç

302 yönlendirmesi, geçici URL değişikliklerinde kullanıcıyı doğru sayfaya taşırken asıl kaynak URL’nin kalıcı olarak değişmediğini anlatan önemli bir HTTP durum kodudur. Doğru kullanıldığında kaynak URL netliğini, kullanıcı deneyimini ve AI Search tarafındaki URL tutarlılığını korur.

Ancak 302 kalıcı taşıma, site geneli bakım veya uzun süreli erişim değişiklikleri için doğru çözüm değildir. GEO odağında en sağlıklı yaklaşım; geçici yönlendirmelerde 302/307, kalıcı taşımalarda 301/308, geçici hizmet kesintilerinde ise 503 + Retry-After kullanmaktır. Böylece kullanıcılar, Googlebot ve AI crawler sistemleri aynı teknik sinyali alır.